Κάτοικοι

Kοινωνική Πολιτική

Στο Δήμο Σπάρτης η κοινωνική πολιτική ασκείται μέσω της λειτουργίας των προγραμμάτων δομών της Κοινωνικής Υπηρεσίας και της Υπηρεσίας Υγείας & Πρόνοιας. Οι δομές κοινωνικής μέριμνας και αλληλεγγύης αφορούν στην ανάπτυξη προγραμμάτων για την άμεση και ουσιαστική υποστήριξη πολιτών που έχουν ανάγκη. Στόχος των κοινωνικών δομών του Δήμου είναι η επανένταξη των ωφελούμενων ατόμων στην αγορά εργασίας και την ενεργό κοινωνική δράση. Η Κοινωνική Πολιτική του Δήμου απευθύνεται σε όλους τους κατοικους έως 60 ετών που χρειάζονται ψυχοκοινωνική στήριξη.

 

Σας γνωρίζουμε στα πλαίσια της εκπόνησης Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ), με στόχο την λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση του οδικού δικτύου και του δημόσιου χώρου, έχουν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Δήμου Σπάρτης www.sparti.gov.gr. στα «Τελευταία νέα» αλλά και στην καρτέλα «ΚΑΤΟΙΚΟΙ» - «Σ.Β.Α.Κ.») τα συμπεράσματα – αποτελέσματα της 1ης διαβούλευσης προκειμένου να ενημερωθούν όλοι οι κάτοικοι και οι φορείς του Δήμου.

Στα πλαίσια της 2ης διαβούλευσης, παρακαλούμε τους κατοίκους και τους φορείς της  Σπάρτης αλλά και των περιχώρων, να μελετήσουν το αναρτημένο υλικό και κυρίως τους χάρτες και το όραμα του Δήμου μας αναφορικά με την κινητικότητα και να μας αποστείλουν τις απόψεις τους μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση texnikispartis@gmail.com μέχρι την Παρασκευή 15 Μαΐου 2020.

Οι απόψεις και οι παρατηρήσεις όλων μας είναι πολύ σημαντικές για την λήψη των βέλτιστων μέτρων που αφορούν την κινητικότητα εντός του αστικού ιστού και την μέγιστη κοινωνική αποδοχή τους.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνείτε στα τηλέφωνα:

2731363351 (κ.Δήμητρα Κατσώλα)

2731363352 (κ. Άννα Καρακίτσου)

2731094192 (γραμματεία)

 

 

Αξιολόγηση ερωτηματολογίων γονέων, κατοίκων και φορέων  

Όραμα Δήμου Σπάρτης

Περιγραφή χαρτὠν

 

 

 

Ο Δήμος Σπάρτης ενημερώνει τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς ότι πρόκειται να προβεί στην κατεπείγουσα ανάθεση παροχής υπηρεσίας με τίτλο «Απολύμανση έναντι του Κορωνοϊού SARS-CoV-2 (ασθένεια COVID-19) χώρων διαμονής  Ρομά, λόγω άμεσου Κινδύνου Δημόσιας Υγείας», ενδεικτικού συνολικού προϋπολογισμού 4.185,00 € (συμπερ. του ΦΠΑ 24%).

 

Πρόσκληση

Μελέτη

Καλείστε σε τακτική δια περιφοράς συνεδρίαση του Συμβουλίου της Κοινότητας Σπαρτιατών που θα πραγματοποιηθεί την 28-04-2020 ημέρα Τρίτη και ώρα έναρξης 17:00 και λήξη 19.00.

 

Κατεβάστε εδώ το πλήρες κείμενο της πρόσκλησης

Σάββατο, 25 Απριλίου 2020 16:19

Σαν σήμερα! 25 Απριλίου 404 π.Χ

 

Σαν σήμερα, στις 25 Απριλίου 404, ο Σπαρτιάτης Ναύαρχος Λύσανδρος ‘κυριεύει’ την Αθήνα και τερματίζεται ο καταστροφικότατος Πελοποννησιακός Πόλεμος! 
Όλοι οι σύμμαχοι των Σπαρτιατών (Κορίνθιοι, Θηβαίοι, κ.α.), ζητούσαν να κατεδαφισθεί και να αφανισθεί ‘επιτέλους’ η Αθήνα, αλλά οι Σπαρτιάτες μετά από τη συνέλευση του λαού, απάντησαν ότι δεν αξίζει τέτοια μοίρα σε μια τέτοια πόλη! 
Και δεν την πείραξαν κ α θ ό λ ο υ, εκτός από το  γκρέμισμα των Μακρών Τειχών!
 
Έδειξε η Σπάρτη, για άλλη μια φορά, το (σε πολλούς άγνωστο) μεγαλείο της!!
 
Παραθέτω και τα σχετικά κείμενα από την αρχαία Ελληνική γραμματεία!
 
[Ξενοφ. Ελλην.19-20] «Θηραμένης δὲ καὶ οἱ ἄλλοι πρέσβεις ἐπεὶ ἦσαν ἐν Σελλασίᾳ, ἐρωτώμενοι δὲ ἐπὶ τίνι λόγῳ ἥκοιεν εἶπον ὅτι αὐτοκράτορες περὶ εἰρήνης, μετὰ ταῦτα οἱ ἔφοροι καλεῖν ἐκέλευον αὐτούς. ἐπεὶ δ᾽ ἧκον, ἐκκλησίαν ἐποίησαν, ἐν ᾗ ἀντέλεγον Κορίνθιοι καὶ Θηβαῖοι μάλιστα, πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι τῶν Ἑλλήνων, μὴ σπένδεσθαι Ἀθηναίοις, ἀλλ᾽ ἐξαιρεῖν [20] Λακεδαιμόνιοι δὲ οὐκ ἔφασαν πόλιν Ἑλληνίδα ἀνδραποδιεῖν μέγα ἀγαθὸν εἰργασμένην ἐν τοῖς μεγίστοις κινδύνοις γενομένοις τῇ Ἑλλάδι, ἀλλ᾽ ἐποιοῦντο εἰρήνην ἐφ᾽ ᾧ τά τε μακρὰ τείχη καὶ τὸν Πειραιᾶ καθελόντας καὶ τὰς ναῦς πλὴν δώδεκα παραδόντας καὶ τοὺς φυγάδας καθέντας τὸν αὐτὸν ἐχθρὸν καὶ φίλον νομίζοντας Λακεδαιμονίοις ἕπεσθαι καὶ κατὰ γῆν καὶ κατὰ θάλατταν ὅποι ἂν ἡγῶνται.» !!!
 
[Πλουτ. Λυσανδρ. 14.4] «τὸ δ᾽ ἀληθινὸν δόγμα τῶν ἐφόρων οὕτως εἶχε: ‘τάδε τὰ τέλη τῶν Λακεδαιμονίων ἔγνω: καββαλόντες τὸν Πειραιᾶ καὶ τὰ μακρὰ σκέλη, καὶ ἐκβάντες ἐκ πασῶν τῶν πόλεων τὰν αὑτῶν γᾶν ἔχοντες, ταῦτά κα δρῶντες τὰν εἰράναν ἔχοιτε, αἰ χρήδοιτε, καὶ τοὺς φυγάδας ἀνέντες. περὶ τᾶν ναῶν τῶ πλήθεος, ’»
 
[Διοδ. Σικελ. 13.107.4] «οὗ συντελεσθέντος, οἱ μὲν Ἀθηναῖοι εἰς δεινὴν σπάνιν ἐνέπεσον ἁπάντων μέν, μάλιστα δὲ τροφῆς διὰ τὸ ταύτην ἀεὶ κατὰ θάλατταν αὐτοῖς κομίζεσθαι. ἐπιτείνοντος δὲ τοῦ δεινοῦ καθ᾽ ἡμέραν, ἡ μὲν πόλις ἔγεμε νεκρῶν, οἱ δὲ λοιποὶ διαπρεσβευσάμενοι πρὸς Λακεδαιμονίους συνέθεντο τὴν εἰρήνην, ὥστε τὰ μακρὰ σκέλη καὶ τὰ τείχη τοῦ Πειραιέως περιελεῖν, καὶ μακρὰς ναῦς μὴ πλεῖον ἔχειν δέκα, τῶν δὲ πόλεων πασῶν ἐκχωρῆσαι καὶ Λακεδαιμονίοις ἡγεμόσι χρῆσθαι.»
 
 
Ο Δήμαρχος Σπάρτης
Πέτρος Δούκας

 

 

Ο ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΡΤΗΣ  διακηρύττει ότι την 4η του μηνός  Μαΐου του έτους 2020 ημέρα Δευτέρα και ώρα 13:00 μ.μ. (λήξη προθεσμίας υποβολής προσφορών) στη Δ/νση Τεχνικών Υπηρεσιών-ΧΩ-ΥΔ.& ΠΕΡ. Δήμου Σπάρτης, Διοικητήριο ΠΕ Λακωνίας, 2ο χλμ Ε.Ο Σπάρτης-Γυθείου, θα διεξαχθεί με Ανοικτό Διαγωνισμό μέσω του Ε.Σ.Η.ΔΗ.Σ.,  Δημοπρασία, σύμφωνα με τις διατάξεις του  Ν.4412/2016   όπως τροποποιήθηκαν και ισχύουν σήμερα, για την επιλογή αναδόχου κατασκευής του έργου «AΓΡΟΤΙΚΗ ΟΔΟΠΟΙΙΑ (ΑΣΦΑΛΤΟΣΤΡΩΣΗ) ΚΑΜΠΟΣ ΒΟΡΔΟΝΙΑΣ-ΕΥΡΩΤΑΣ 3 Km» προϋπολογισμού 364.488,20 € (με Φ.Π.Α.24%) και ΚΑ: 64-7341.008.

Ο κωδικός Ο.Π.Σ.Α.Α. του έργου είναι: 0006170042 και πρόκειται για το υποέργο με τίτλο «AΓΡΟΤΙΚΗ ΟΔΟΠΟΙΙΑ (ΑΣΦΑΛΤΟΣΤΡΩΣΗ) ΚΑΜΠΟΣ ΒΟΡΔΟΝΙΑΣ-ΕΥΡΩΤΑΣ 3 Km».

 

Το έργο «AΓΡΟΤΙΚΗ ΟΔΟΠΟΙΙΑ (ΑΣΦΑΛΤΟΣΤΡΩΣΗ) ΚΑΜΠΟΣ ΒΟΡΔΟΝΙΑΣ-ΕΥΡΩΤΑΣ 3 Km» συντίθεται από τις ακόλουθες κατηγορίες εργασιών:

α) κατηγορία ΧΩΜΑΤΟΥΡΓΙΚΑ, με προϋπολογισμό  11.820,58 € (δαπάνη εργασιών, ΓΕ  και ΟΕ και απρόβλεπτα)

β) κατηγορία ΟΔΟΣΤΡΩΣΙΑ – ΑΣΦΑΛΤΙΚΑ, με προϋπολογισμό 257.638,70 € (δαπάνη εργασιών, ΓΕ  και ΟΕ και απρόβλεπτα)

γ) κατηγορία ΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ, με προϋπολογισμό 24.464,81 € (δαπάνη εργασιών, ΓΕ  και ΟΕ και απρόβλεπτα)

 

Ο προϋπολογισμός των δημοπρατούμενων εργασιών του έργου «AΓΡΟΤΙΚΗ ΟΔΟΠΟΙΙΑ (ΑΣΦΑΛΤΟΣΤΡΩΣΗ) ΚΑΜΠΟΣ ΒΟΡΔΟΝΙΑΣ-ΕΥΡΩΤΑΣ 3 Km», με βάση τη μελέτη με αριθμό θεώρησης 108/2017 από την Τεχνική Υπηρεσία του ΔΗΜΟΥ ΣΠΑΡΤΗΣ, ανέρχεται στο ποσό των 293.942,10  ΕΥΡΩ (χωρίς Φ.Π.Α.) και στο ποσό των 364.488,20 ΕΥΡΩ (με Φ.Π.Α.).

 

Προσφέρεται ελεύθερη, πλήρης, άμεση και δωρεάν ηλεκτρονική πρόσβαση στα έγγραφα της σύμβασης, στον ειδικό, δημόσια προσβάσιμο χώρο  ‘ηλεκτρονικοί διαγωνισμοί’ της πύλης www.promitheus.gov.gr καθώς και στην ιστοσελίδα του Δήμου Σπάρτης http://www.sparti.gov.gr . Επίσης στη Δ/νση Τεχνικών Υπηρεσιών-ΧΩ-ΥΔ.& ΠΕΡ. Δήμου Σπάρτης, Διοικητήριο ΠΕ Λακωνίας, 2ο χλμ Ε.Ο Σπάρτης-Γυθείου, πληροφορίες: Βαρζακάκος Κ., τηλ.27313-63200 και εφόσον έχουν ζητηθεί εγκαίρως, ήτοι έως την 27/04/2020  η αναθέτουσα αρχή παρέχει σε όλους τους προσφέροντες που συμμετέχουν στη διαδικασία σύναψης σύμβασης συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με τα έγγραφα της σύμβασης, το αργότερο στις 29/04/2020, καθώς και σε περίπτωση ορισμού νέας ημερομηνίας διεξαγωγής του διαγωνισμού.

Οι προσφορές  υποβάλλονται από τους ενδιαφερομένους ηλεκτρονικά, μέσω της διαδικτυακής πύλης www.promitheus.gov.gr του ΕΣΗΔΗΣ.

Ως ημερομηνία και ώρα λήξης της προθεσμίας υποβολής των προσφορών ορίζεται η  04-05-2020, ημέρα Δευτέρα και ώρα 13:00 μμ

Ως ημερομηνία και ώρα ηλεκτρονικής αποσφράγισης  των προσφορών ορίζεται η 07-05 -2020, ημέρα Πέμπτη και ώρα 10:00 πμ.

 

 

Περίληψη διακήρυξης

Διακήρυξη

Περίληψη διακήρυξης (σε μορφή pdf)

Προϋπολογισμός

Τεχνική έκθεση

ΤΕΥΔ

Ειδική συγγραφή υποχρεώσεων

Γενική συγγραφή υποχρεώσεων

ΣΑΥ

ΦΑΥ

Προμέτρηση

Τιμολόγιο

Έντυπο οικονομικής προσφοράς

 

 

 

 

 

 

Σήμερα το πρωί πραγματοποιήθηκε, κατόπιν πρωτοβουλίας του Περιφερειάρχη Πελοποννήσου, κ. Παναγιώτη Νίκα, τηλεδιάσκεψη  με  τους Αντιπεριφερειάρχη Λακωνίας κ. Θεόδωρο Βερούτη, Αντιπεριφερειάρχη Μεσσηνίας κ. Στάθη Αναστασόπουλο, Δήμαρχο Σπάρτης κ. Πέτρο Δούκα, Δήμαρχο Καλαμάτας κ. Θανάση Βασιλόπουλο και συνεργάτες αυτών, με θέμα την άμεση προώθηση Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων (ΟΧΕ) στο Λακωνικό και Μεσσηνιακό Ταΰγετο!


Η συζήτηση που έγινε ήταν ιδιαίτερα εποικοδομητική!

Από πλευράς Δήμου Σπάρτης,  ο Δήμαρχος τοποθετήθηκε λέγοντας ότι : 

  1. Ο Ταΰγετος είναι όρος μοναδικού φυσικού κάλλους!
  2. Τα περισσότερα χωριά διατηρούν την ομορφιά τους!
  3. Αν όλα αναδειχθούν σωστά, τότε όλη η περιοχή μπορεί να αναζωογονηθεί, να προσελκύσει επισκέπτες, να δημιουργήσει εισοδήματα και θέσεις εργασίας, σε ένα πλήρως eco-friendly σύστημα ανάπτυξης!


Επίσης, τόνισε τις προοπτικές που προσφέρει ο ορεινός Ταΰγετος και οι οποίες είναι: 

  1. Διοργάνωση φυσιολατρικών διαδρομών και επισκέψεων για bird-watching, βοτανογνωσία, κλπ. 
  1. Διοργάνωση επισκέψεων για τη Μελέτη της χλωρίδας, της πανίδας και του άγριου ζωικού βασιλείου του Ταϋγέτου 
  1. Διοργάνωση επισκέψεων για trekking, χαλαρή πεζοπορία, ανάβαση Ταϋγέτου 
  1. Διοργάνωση διεθνών ορεινών αγώνων, αγώνων αντοχής / endurance runs αναρριχήσεων, κλπ 
  1. Προσέλκυση επισκεπτών στα χωριά για weekend retreats και χαλάρωσης. 
  1. Διοργάνωση επισκέψεων για ειδικά events, γιορτές και πανηγύρια, γιορτές του λαδιού, κάστανου, τσίπουρου, κρασιού, μπουκουβάλας 
  1. Διοργάνωση επισκέψεων για αγροτικό τουρισμό, λιομάζωμα και wine-tasting tours, κ.α. 
  1. Ανάδειξη τοπικών γεύσεων και κουζίνας 
  1. Διοργάνωση ειδικών Συνεδρίων και Συμποσίων 
  1. Διοργάνωση επισκέψεων / πεζοποριών σε εκκλησιαστικά μνημεία 
  1. Συνεργασία με τη Πρωτοβουλία «Φίλων της Βέργας» 
  1. Κινητοποίηση των ομογενών 
  1. Δημιουργία κατασκηνώσεων/summer camps και για τα παιδιά των Ομογενών


Για τα παραπάνω, θα χρειαστούν επενδύσεις και χρηματοδοτήσεις για την: 

  1. Αγροτική οδοποιία 
  1. Αναπαλαίωση των πιο ωραίων και πιο ιστορικών κτισμάτων 
  1. Βελτίωση των συστημάτων άρδευσης 
  1. Ενθάρρυνση και ενίσχυση της ορεινής γεωργίας και κτηνοτροφίας 
  1. Δημιουργία περισσότερων διαδρομών trekking & mountain hiking 
  1. Μελέτη της χλωρίδας, της πανίδας και του (παντελώς αγνώστου) άγριου ζωικού βασιλείου του Ταϋγέτου 
  1. Ενίσχυση των πρωτοβουλιών για αξιοποίηση των βοτάνων που έχουν θεραπευτικές και φαρμακευτικές αρετές 
  1. Ανάπτυξη των δυνατοτήτων φιλοξενίας επισκεπτών μέσω AIRBNB, ανακαίνισης των ξενώνων κλπ. 
  1. Δημιουργία σύγχρονου site / ιστοσελίδας με όλες τις πληροφορίες!

 

 

Από το γραφείο Δημάρχου 

Παρασκευή, 24 Απριλίου 2020 15:10

Πρόσκληση σε Συνεδρίαση

Καλείστε σε  τακτική δια περιφοράς συνεδρίαση της Οικονομικής Επιτροπής  που θα πραγματοποιηθεί  την   28-04-2020 ημέρα  Τρίτη  και ώρα έναρξης 13.00μ.μ. και λήξης 14.00 μ.μ.

 

Κατεβάστε εδώ το πλήρες κείμενο της πρόσκλησης

Παρασκευή, 24 Απριλίου 2020 15:02

Πρόσκληση σε Συνεδρίαση

Καλείστε σε  τακτική δια περιφοράς συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου  που θα πραγματοποιηθεί την 28-04-2020 ημέρα  Τρίτη και ώρα έναρξης 17.00μ.μ. και λήξη 19.00 μ.μ.

 

Κατεβάστε εδώ το πλήρες κείμενο της πρόσκλησης  

 
Απαντώντας σε σχετικά ερωτήματα, ο Δήμαρχος Σπάρτης δήλωσε τα εξής:
 
«Εδώ και δύο μήνες και τουλάχιστον μέχρι σήμερα το πρωί, δεν υπήρχαν πρόσφυγες/ μετανάστες με ύποπτα συμπτώματα, όπως και κανείς συμπολίτης μας σε όλη τη Λακωνία!
 
Το θέμα παρακολουθεί και ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης, αλλά σε κάθε περίπτωση έχω στείλει την ακόλουθη Επιστολή στους Υπουργούς Εσωτερικών, Μετανάστευσης, Υγείας και τον Υφυπουργό Πολιτικής Προστασίας:
 
«Αγαπητοί Υπουργοί,
Όπως γνωρίζετε, στο Ξενοδοχείο Sparta Inn, στο κέντρο της Σπάρτης, ‘φιλοξενούνται’ περίπου 280 πρόσφυγες/μετανάστες!
 
Η δομή του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης, δεν έχει τη δυνατότητα διενέργειας συνεχών/καθημερινών εξετάσεων για την ανίχνευση τυχόν παρουσίας του κορωνοϊού.
 
1. Θα μπορούσαν οι αρμόδιες αρχές να διενεργήσουν προληπτικούς ελέγχους;
 
2. Είναι κάτι που από μόνος του ο Δήμος θα μπορούσε να κάνει, έστω με τα λιγοστά μέσα που έχει στη διάθεσή του, πέρα από τις απολυμάνσεις και τις επίσημες οδηγίες;
Αναμένω τις οδηγίες σας,
 
Χαιρετισμούς και Κουράγιο,
 
-Πέτρος Δούκας
Δήμαρχος Σπάρτης»
 
Παράλληλα, το Νοσοκομείο Σπάρτης μας ενημερώνει ότι:
1. Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει κρούσμα,
2. Οι οδηγίες που έχουν είναι να εισάγουν ως υπόπτους ασθενείς μόνο όσους έχουν «πυρετό, βήχα και ακτινολογικά ευρήματα»! Προληπτικοί έλεγχοι διεξάγονται μόνο κατόπιν ειδικής εντολής από τις αρμόδιες Αρχές και εφόσον τους παρασχεθούν τα σχετικά μέσα!
 
Έχουμε δε επισημάνει και στον ΔΟΜ και στη Διοίκηση του Sparta Inn, την αναγκαιότητα να ακολουθούνται αυστηρότατα όλες οι διατάξεις του «Μένουμε Σπίτι, πλενόμαστε όταν πιάσουμε κάποιο αντικείμενο, κλπ.», ενώ και η Δημοτική Αστυνομία (με ουσιαστικά δύο μόνο διαθέσιμους αστυνομικούς για τις πολλαπλές ανάγκες όλης της ‘επικράτειας’ του Δήμου), έχει πάρει την οδηγία να παρακολουθεί, όσο είναι δυνατό, αν υπάρχουν άσκοπες έξοδοί τους, χωρίς την απαιτούμενη έγκριση!
 
Φυσικά και το Αστυνομικό Τμήμα Σπάρτης εφαρμόζει αυστηρά και ευσυνείδητα τις διατάξεις και τις οδηγίες που έχει λάβει σχετικά!»

 

 

Το Νομικό Πρόσωπο Πολιτισμού και Περιβάλλοντος  του Δήμου Σπάρτης καλεί εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στη δημιουργία μαγνητοσκοπημένων εκπαιδευτικών και μορφωτικών μαθημάτων για τους μαθητές.

 

Διαβάστε εδώ το Δελτίο Τύπου

Ο Δήμος Σπάρτης θέλει να σας προσφέρει την καλύτερη δυνατή εμπειρία κατά τη χρήση αυτού του ιστότοπου. Προς τον σκοπό αυτό, χρησιμοποιεί cookies και άλλες τεχνολογίες, να προσαρμόσει τον ιστότοπό του στις ανάγκες σας και να διαχειριστεί τις διαφημίσεις του. Πατώντας «Ενημερώθηκα» δίνετε τη συγκατάθεσή σας για τη χρήση αυτή σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο εγχώριο δίκαιο και την Πολιτική μας για τα Cookies. Για να δείτε ολόκληρη τη λίστα των cookies και να μας πείτε αν μπορούν ή όχι να χρησιμοποιηθούν στη συσκευή σας, χρησιμοποιήστε το Εργαλείο Συγκατάθεσης για τα Cookies. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη χρήση των cookies και παρόμοιων τεχνολογιών ανατρέξτε στην Πολιτική για τα Cookies.